„Totus Tuus” to po łacinie „Cały Twój”. Fraza wyraża całkowite zawierzenie Maryi i przez Nią – Jezusowi Chrystusowi. Jej źródłem jest nauczanie św. Ludwika Marii Grigniona de Montfort, a Jan Paweł II uczynił ją swoim zawołaniem biskupim i papieskim.
Totus Tuus – co oznacza i skąd pochodzi?
Dosłowne tłumaczenie Totus Tuus brzmi „Cały Twój”. Nie chodzi jednak tylko o krótkie hasło lub dewizę. Są to słowa modlitewnego aktu oddania się Maryi, który zakłada powierzenie Jej całego życia, decyzji, posługi i przyszłości.
Wyrażenie wiąże się z dziełem Traktat o prawdziwym nabożeństwie do Najświętszej Maryi Panny, napisanym przez św. Ludwika Marię Grigniona de Montfort (1673–1716). Pełna sentencja brzmi: „Tuus totus ego sum, et omnia mea tua sunt”, czyli „Jestem cały Twój, a wszystko, co moje, do Ciebie należy”. W duchowości maryjnej takie zawierzenie nie zatrzymuje się na Maryi. Ona prowadzi człowieka do Chrystusa i pomaga mu pełniej należeć do Niego.
Dlaczego Totus Tuus było ważne dla Jana Pawła II?
Karol Wojtyła zetknął się z dziełem św. Ludwika podczas okupacji, gdy pracował w krakowskiej fabryce „Solvay”. Lektura Traktatu wpłynęła na jego sposób przeżywania wiary i pobożności maryjnej. Z czasem słowa „Cały Twój” stały się osobistym wyznaniem papieża oraz programem jego posługi.
Jan Paweł II podkreślał, że Maryja nie odciąga od Chrystusa. Przeciwnie, prowadzi do głębszej więzi z Nim. W jednym ze swoich rozważań wyjaśniał, że wcześniej widział przede wszystkim Maryję prowadzącą człowieka do Jezusa, lecz dzięki lekturze św. Ludwika zaczął dostrzegać również to, że Chrystus prowadzi do swojej Matki.
Znaczenie zawołania w życiu papieża widać w kilku szczególnych momentach:
- Herb biskupi i papieski – słowa „Totus Tuus” znalazły się w herbie Karola Wojtyły, któremu towarzyszyła także litera „M”, symbolizująca Maryję.
- Zamach z 13 maja 1981 roku – papież odczytywał ocalenie po zamachu jako jeszcze głębsze potwierdzenie, że pozostaje w rękach Boga, powierzając się Mu przez Maryję.
- Testament – wyrażenie „Totus Tuus” powraca w nim jako świadectwo oddania Maryi życia, śmierci, Kościoła, narodu i ludzi, z którymi papież był związany.
- Posługa papieska – dewiza wyrażała sposób, w jaki Jan Paweł II rozumiał swoje powołanie, odpowiedzialność za Kościół i relację z Chrystusem.
W testamencie Jan Paweł II zapisał między innymi: „W życiu i śmierci Totus Tuus przez Niepokalaną”. Nie było to nowe hasło dopisane pod koniec życia, lecz modlitwa obecna w jego duchowości od czasu młodzieńczego spotkania z dziełem św. Ludwika.
Jaki jest teologiczny sens tego zawołania?
„Totus Tuus” oznacza całkowite oddanie, ale nie w sensie utraty własnej wolności czy osobowości. Jest raczej świadomym powierzeniem siebie Bogu za pośrednictwem Maryi. W tradycji, do której odwoływał się Jan Paweł II, Maryja jest wzorem pełnego przyjęcia woli Bożej, dlatego oddanie się Jej ma pomagać w naśladowaniu Jej wiary i posłuszeństwa.
Najważniejsza pozostaje relacja między Maryją a Chrystusem. Zawierzenie Matce Bożej ma prowadzić do silniejszego zjednoczenia z Jezusem, a nie zastępować więź z Nim. Im pełniej człowiek powierza się Maryi, tym bardziej zostaje skierowany ku Jej Synowi. Właśnie dlatego Jan Paweł II widział w tej dewizie nie prywatny symbol, lecz streszczenie drogi swojego życia i posługi.
„Totus Tuus” można więc rozumieć jako modlitwę: „Maryjo, cały należę do Ciebie, aby przez Ciebie jeszcze pełniej należeć do Chrystusa”. W tym sensie zawołanie Jana Pawła II było jednocześnie osobistym aktem wiary, wyrazem maryjnej duchowości i programem jego pontyfikatu.
